Jurnalda me'morchilik va qurilish sohasidagi dolzarb muammolar, innovatsion yondashuvlar, zamonaviy texnologiyalar va tadqiqot natijalari o'z aksini topgan. Jumladan, binolarning buzilishiga olib keladigan turli xildagi nuqsonlar, ularning sabablari va oldini olish choralari, shuningdek, seysmik faol hududlarda qurilish va konstruktiv yechimlar, zamonaviy qurilish materiallari va ularning qo'llanilishi kabi mavzular chuqur tahlil qilingan.
Ushbu kitob metallar va materialshunoslikning asosiy tushunchalarini, metallarning atom-kristall tuzilishi defektlarini, izotroplik va anizotroplik kabi xususiyatlarini, allotropik modifikatsiyalarni va magnit o'zgarishlarni o'rganadi. Materialshunoslik fanining mohiyati, metallarning tuzilishi va xossalari o'rtasidagi bog'liqlik, fazoviy muvozanat qonunlari, kristall panjaralar va ularning turlari, shuningdek, real metallarning tuzilishi va defektlari batafsil yoritilgan.
Ushbu kitob defektologiya fakulteti talabalari uchun mo'ljallangan bo'lib, ularga ingliz tilini chet tili sifatida o'rganishda yordam beradi. Kitob defektologiya sohasidagi asosiy mavzularni qamrab olgan 7 ta bo'limdan iborat. Har bir bo'lim faol lug'at bilan tanishtirish, mutaxassislik bo'yicha matnlarni o'qish, so'zlash, tinglash va yozish ko'nikmalarini rivojlantirish uchun vazifalar bilan boshlanadi. Kitobning maqsadi talabalarga defektologiya sohasida qo'llaniladigan terminologiya bilan tanishish, ingliz tilidagi matnlarni tushunish va o'z fikrlarini ingliz tilida ifoda eta olish ko'nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan.
Ushbu kitobda sintetik olmoslarning makro va mikro tuzilishi tadqiqoti haqida ma'lumot berilgan. Asosiy e'tibor sintetik olmoslarning kristall tuzilishiga, ularning hosil bo'lish jarayonlariga va ularning xususiyatlariga qaratilgan. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, sintetik olmoslarning shakli va xususiyatlari sintezning texnologik parametrlariga bog'liq. Shuningdek, materialning turli xil nuqsonlari, kristall tuzilishidagi o'zgarishlar va ularning xususiyatlariga ta'siri ham o'rganilgan.
Ushbu dissertatsiya "Fazalıq aylanıslardağı hám domenlerdiń transformaciyalarındağı defektlerdiń strukturanı túrlendiriwshi elementleri sıpatında" mavzusiga bag'ııshlang'an bolıp, unda kristallıq strukturalardağı ózgerislerdi, ásirese, fazalıq ótiwlerdiń strukturalıq domenlerge tásiri úyrenilgen. Jumısta ámeliy hám teoriyalıq izertlewler kompleksinen paydalanılıp, strukturalıq defektlerdiń fazalıq ótiw proceslerine tásiri tereń toldırıwģa itibar qaratılǵan. Ádebiyattıń talanıwı rawajlanıw dárejesin anıqlaw, dóretiwshilik jáne izertlew nátiyjelerin talqılaw, úyreniw ob'ektin hám predmetin anıqlaw, izertlew usılların talıylaw hám hár bir bap boyınsha juwmaqlar keltiriledi. Olardyń jumıslarınıń nátiyjeleri házirgi zaman ilimi menen texnikası ushın berilgen strukturaga hám qásiyetlerge iye jańa materiallardı alıwda áhmiyetli orındı iyeleydi.
Ushbu dissertatsiya CdTe (kadmiy tellurid) yupqa qatlamlarining o'ziga xos nuqta nuqsonlari va ularning turli tarkibiy qismlarda, jumladan, CdCl2 eritmasida termik ishlov berilgan va Sb bilan legirlangan namunalarning tabiati va xulq-atvorini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotlar CdTe asosidagi quyosh elementlarining samaradorligini oshirishga qaratilgan bo'lib, unda CdTe qatlamlarining morfologik, strukturaviy va elektrofizik xususiyatlari batafsil o'rganilgan. Tadqiqot natijalari ko'rsatadiki, CdTe qatlamlarining texnologik parametrlari va legirlovchi elementlar (Sb) qo'shilishi ularning elektr va optik xossalariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi.
Ushbu kitob qattiq jismlar fizikasi va materialshunoslikka bag‘ishlangan bo‘lib, unda kondensatsiyalangan muhitlarda atom-kristall tuzilishining o‘zgarish qonuniyatlari, fazaviy o‘tishlar va domen tuzilishlari kabi masalalar ko‘rib chiqiladi. Monografiya ZnS, ZnSe va Tb kristallari misolida turli tashqi ta’sirlar (harorat, mexanik va elektr maydonlari) ostida yuzaga keladigan struktura o‘zgarishlarini difraksion usullar (rentgenografiya va elektronografiya) orqali tadqiq etishga bag‘ishlangan. Kitobda, shuningdek, polidomenlik holatlar, kristall panjaralarning qayta qurilishi mexanizmlari va kristallardagi defektlar muhokama qilinadi.
Ushbu kitob yarimo'tkazgichli materiallar fizikasiga bag'ishlangan bo'lib, unda monokristall kremniydagi qo'shilma atomlarning holatlari, ularning mikro birikmalari hosil bo'lish mexanizmlari va bu birikmalarning material xususiyatlariga ta'siri o'rganilgan. Kitobda kristall panjaralar, nuqsonlar, kislorod va uglerod kabi qo'shilmalarning ta'siri kabi mavzular batafsil yoritilgan.
Ushbu maqola po'latlarning kristall tuzilishi nuqsonlarining abraziv chidamliligiga ta'sirini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, temir karbid zarralarining mavjudligi va ularning joylashishi po'latning aşınma chidamliligiga sezilarli darajada ta'sir qiladi. Yuqori haroratlarda cho'yish va keyinchalik ishlov berish natijasida hosil bo'lgan nozik va barqaror karbid zarralari po'latning aşınma chidamliligini oshiradi. Maqolada cho'yish haroratining ta'sirini o'rganish uchun turli xil po'latlar (35, 45, U8) ishlatilgan va ularning mikrostrukturalari hamda mexanik xossalari tahlil qilingan. Natijalar, shuningdek, temir karbidlarining o'lchamlari va ular orasidagi masofa kabi omillar ham aşınma chidamliligiga ta'sir qilishini ko'rsatdi.
Ushbu maqolada po'latning kristall tuzilishi nuqsonlarining abraziv chidamliligiga ta'siri o'rganilgan. Abraziya paytida po'latdan yasalgan buyumlar uchun mikrokesish, abraziv zarralar bilan toymasin deformatsiya va haddan tashqari deformatsiyalangan metallning mo'rt ajralishi kabi jarayonlar asosiy hisoblanadi. Ushbu jarayonlarning rivojlanish darajasi materialning qattiqligi va abraziv zarralarning qattiqligiga bog'liq. Karbid fazali zarralar va ularni ushlab turadigan yuqori mustahkam matritsani o'z ichiga olgan materiallar eng yuqori abraziv chidamliligiga ega bo'lishi kerak. Tadqiqotda uglerodli po'latlarning abraziv chidamliligiga karbid zarralarining ta'siri o'rganilgan. Turli xil qizdirish va sovutish rejimlarida o'tkazilgan tajribalar natijalariga ko'ra, po'latning kristall tuzilishi nuqsonlari, xususan, karbid zarralarining joylashishi va ularning o'lchamlari abraziv chidamliligiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi aniqlangan. Yuqori qizdirish haroratida olingan namunalarda karbid zarralari yanada mayda va barqaror bo'lib, bu esa chidamlilikni oshirishga olib keladi.