Ushbu kitob sholichilik haqida bo'lib, uning xalq xo'jaligidagi ahamiyati, tarixi, ekilish mintaqalari, hosildorligi, morfologik va biologik xususiyatlari, O'zbekistonda ekiladigan navlari, yetishtirish texnologiyalari, kasalliklari, zararkunandalari va ularga qarshi kurash choralari, hosilni yig'ishtirish usullari hamda ko'chat usulida yetishtirish kabi masalalarni o'z ichiga oladi.
Malakaviy ish o'zbek adabiyoti vakili Cho'lpon hayoti va ijodiga bag'ishlangan. Unda shoirning o'zbek adabiyotidagi o'rni, asarlarining tahlili, ta'limiy ahamiyati va o'qitish uslublari yoritilgan. Ish o'quvchilarda vatanparvarlik tuyg'usini shakllantirishga qaratilgan.
Ushbu kitobda ikki xil hikoya joy olgan. Birinchi hikoya "Shoxli Iskandar" deb nomlanadi. Unda shoh Iskandar soch-soqolini oldirgandan keyin sartaroshni o'ldirtirib yuborishi va buvisining qiziquvchanligidan shohning boshida shox paydo bo'lishi hamda bu holatni sartaroshning sir tutishi haqida hikoya qilinadi. Ikkinchi hikoya "Minora" deb nomlanadi. Unda bir begona yo'lovchining qishloq ahli bilan kelishib, minorani ko'chirib berishi va buning evaziga uch oy davomida yaxshi boqilishini so'rashi, so'ngra esa ovulni aldagani haqida hikoya qilinadi.
Ushbu kitob ikki qismdan iborat boʻlib, birinchisi «Shoxli Iskandar» nomli oʻzbek xalq ertagi, ikkinchisi esa «Minora» nomli ozarbayjon xalq ertagidan tuzilgan. «Shoxli Iskandar» ertagida oʻz soqolini olgan sartaroshni oʻldirishga buyurgan shafqatsiz shoh Iskandar va uning sochi olib, shoxi borligini bilib qolgan, ammo qatʼiy qasamyod bilan bu sirni saqlab qolgan chol haqida hikoya qilinadi. Chol togʻdagi choʻplar orasidagi qamishdan nay yasab, undan «Iskandarning shoxi bor» deb kuylagani sababli, bu sirlar fosh boʻladi. «Minora» ertagida esa, ovulning narigi chekkasidagi minorani oʻrtaga olib kelishni orzu qilgan keksa ayol va uning iltimosini bajarishga vaʼda berib, ovul ahli tomonidan uch oy davomida yaxshilab boqilgan yolovchi haqida soʻzlanadi. Yigit oʻzining kuchiga ishonib, minorani yelkasiga ortib olib ketishga tayyorligini aytadi, ammo hech kim bunga jurʼat eta olmagach, ularni masxara qilib chiqib ketadi. Ertaklar bolalarga mehr-shafqat, rostgoʻylik, qatʼiyat va oʻz kuchiga ishonish kabi qadriyatlarni oʻrgatadi.
Ushbu kitob O'rta ta'lim muassasalarining 11-sinfi va o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi muassasalarining o'quvchilari uchun mo'ljallangan bo'lib, O'zbekistonning XX asrdagi adabiyoti va jahon adabiyotidan namunalar, jumladan, Abdurauf Fitratning "Abulfayzxon" fojiasi, Abdulhamid Cho'lponning "Kecha", Erkin Vohidovning "Ruhlar isyoni", Rashod Nuri Guntekinning "Choliqushi" kabi asarlarini o'z ichiga oladi. Kitobda shuningdek, mustaqillik davri o'zbek she'riyati, nasri va dramaturgiyasi haqida ma'lumotlar ham berilgan.
Bitiruv ishi Chingiz Aytmatovning “Sohil yoqalab chopayotgan Olapar” qissasini kompleks tahlil qilishga bag'ishlangan. Unda adibning hayoti va ijodi, qissaning g'oyaviy-badiiy xususiyatlari, obrazlar olami, mifologik talqinlar va tarjimon mahorati kabi masalalar o'rganilgan.
Asarda Cho‘li Iroq kuyining ta’siri ostida er-xotin munosabatlarida yuzaga kelgan tushunmovchiliklar va his-tuyg‘ular tasvirlangan. Muhabbat ismli ayolning kuyga bo‘lgan hissiy munosabati Baxtiyorning rashkini qo‘zg‘atadi, ammo oxir-oqibatda ular o‘tmish xotiralari va tuyg‘ularni birga kechirib, munosabatlarini mustahkamlaydi.
Ushbu bitiruv malakaviy ishida Cho'lpon hayoti va ijodi atroflicha o'rganilgan. Adibning lirik asarlari, dramaturgik faoliyati, milliy uyg'onish davridagi she'riyati, o'zbek adabiyotiga qo'shgan hissasi kabi masalalar tahlil qilingan. Shuningdek, Cho'lponning adabiy-tanqidiy qarashlari, estetik ideallari va millat ravnaqiga xizmat qiluvchi merosi ham yoritilgan.
Ushbu kitob sopol buyumlar haqida ma'lumot beradi. Unda sopol buyumlarning turlari, xususiyatlari, sifatini aniqlash usullari va ularni sinash usullari haqida batafsil ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek, kitobda qurilish materiallari va ularni sinash bo'yicha adabiyotlar ro'yxati ham keltirilgan.
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan nashr etilgan bo'lib, Samarqand Davlat Chet Tillar Instituti tomonidan tashkil etilgan "Kitobxonlik madaniyati va badiiy tarjima mahorati" Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallarini o'z ichiga oladi. Konferensiya 2017-yil 2-iyunda Samarqandda bo'lib o'tgan. Kitobda tarjimashunoslik, jumladan, G'aybulla Salomovning tarjima faoliyati, shuningdek, yoshlar orasida kitobxonlik madaniyatini shakllantirish masalalariga bag'ishlangan ilmiy maqolalar jamlangan. Maqolalar O'zbekistonning turli ta'lim muassasalaridan va tadqiqotchilar tomonidan taqdim etilgan.