🔍

"XVIII-XIX ásirlerdegi qaraqalpaq shayırları shıǵarmalarınıń tili"

Ushbu kitob Dyusenbay Saytov qalamiga mansub bo'lib, o'zbek tilida XVIII-XIX asrlarda yashagan qaraqalpaq shoirlari – Jiyen Jirav, Kunxojja, Ajiniyaz va Berdaq asarlarining tilini tadqiq etadi. Asarda shoirlarning tilidagi fonetik, morfologik va leksik o'ziga xosliklar atroflicha o'rganilgan. Kitobda qaraqalpaq adabiyotining shakllanishi va rivojlanishi, mumtoz shoirlar ijodining o'ziga xos jihatlari, shuningdek, ularning tilida arab-fors va turkiy tillarning ta'siri haqida batafsil ma'lumot beriladi. Kitob umumta'lim maktablari o'qituvchilari, filologiya fakulteti talabalari, shuningdek, turkolog olimlar va tadqiqotchilar uchun mo'ljallangan.

🔑 Kalit soʻz🎯 73.5%

Mektep oqiwshilarinin` aqliy rawajlaniwinda qaraqalpaq fol`klorinin` tutqan orni

Ushbu kitob O‘zbekiston Respublikasining xalq ta’limi tizimida folklorning ahamiyatini, ayniqsa qoraqalpoq folklorining o‘quvchilarning aqliy rivojlanishidagi o‘rnini yoritadi. Kitobda folklorning ta’limiy ahamiyati, bolalar adabiyoti va uning o‘ziga xos xususiyatlari, folklor janrlari (ertaklar, maqollar, topishmoqlar, qo‘shiqlar) va ularning ta’lim-tarbiyadagi roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kitobda Alpamish, Qirq qiz kabi dostonlar va ularning yosh avlodni tarbiyalashdagi ahamiyatiga ham to‘xtalib o‘tilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.8%

Xalqabad romanında atawısh frazeologizmlerdiń qollanılıwı

Ushbu ish Sh.Seyitovning «Xalqabad» romanining tilini, unda frazeologik birliklarning qo'llanilishi, ularning grammatik va semantik xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda roman tilidagi otliq, sifatdosh va ravish frazeologizmlarining qo'llanilishiga alohida urg'u berilgan bo'lib, ularning obrazli va ta'sirchanligini ta'minlashdagi o'rni yoritilgan. Sh.Seyitovning adabiy tilimizga qo'shgan hissasi va o'ziga xos uslubi frazeologizmlar orqali ochib berilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.4%

XIX әсир ақыры - XX әсир басындағы қарақалпақ шайыр-ағартыўшыларының сиясий-ҳуқықый көз-қараслары

Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Joqarg'i ham Orta Arnauli Bilim Ministirligi tomonidan chop etilgan bo'lib, Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetida o'rganilgan "XIX asr oxiri - XX asr boshidagi qoraqalpoq shayir-ag'artuvchilarining siyosiy-huquqiy ko'z qarashlari" mavzusidagi dissertatsiyadir. Kitobda XIX asr oxiri va XX asr boshidagi qoraqalpoq ziyolilarining siyosiy va huquqiy qarashlari, ularning jamiyatdagi roli va ta'siri o'rganilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.3%

Qoraqalpoq, o'zbek, qirg'iz nasrida syujet va obrazlar tipologiyasi (Sh.Seytov, Sh.Xolmirzayev, Ch.Aytmatovlar nasri misolida)

Ushbu dissertatsiya jahon adabiyotshunosligida syujet va obrazlarning qiyosiy-tipologik jihatlarini o‘rganishga bag'ishlangan boʻlib, qoraqalpoq, oʻzbek va qirgʻiz nasrining umumiy va oʻziga xos xususiyatlarini aniqlashni maqsad qiladi. Tadqiqotda Sh.Seytov, Sh.Xolmirzayev va Ch.Aytmatov ijodining qiyosiy-tipologik tahlili asosida milliy va umuminsoniy g'oyalarning badiiy ifodasi, obrazlar tizimi va syujet tuzilishi kabi masalalarga urg'u beriladi.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.2%

Qoraqalpog‘iston sharoitida sug‘orishdan keyin g‘o‘za qator oralariga ishlov beruvchi kultivatorning o‘toq qiluvchi-yumshatuvchi panjasini ishlab chiqish va parametrlarini asoslash

Ushbu avtoreferat Qoraqalpog'iston sharoitida sug'orishdan keyin g'o'za qator oralariga ishlov beruvchi kultivatorning o'toq qiluvchi-yumshatuvchi panjasini ishlab chiqish va uning parametrlarini asoslashga bag'ishlangan. Tadqiqotda zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish, energiyani tejash va resurslarni samarali ishlatish masalalariga e'tibor qaratilgan. Ishlab chiqilgan ishchi organ g'o'za qator oralaridagi begona o'tlarni yo'qotish va tuproqni uvalash sifatini oshirishga qaratilgan bo'lib, uni amalda qo'llash natijasida hosildorlikni oshirish va ishlab chiqarish tannarxini kamaytirish mumkinligi ko'rsatilgan. Tadqiqot natijalari respublikamizning qishloq xo'jaligi mashinasozligi va amaliyotida qo'llash uchun tavsiya etiladi.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.2%

"Қубла арал бойы дельтасындағы қарақалпақлар: хожалығы ҳәм мәденияты (XIX әсирдиң ақыры – XX әсирдиң басы) "

Ushbu maqola Qoraqolpog'iston hududidagi xalqning ijtimoiy va madaniy hayotini o'rgangan rus tadqiqotchilari va sayohatchilarining ilmiy izlanishlari va xotiralarini tahlil qiladi. Xususan, XIX asrning 70-yillaridan XX asr boshlarigacha bo'lgan davrda Urta Osiyo, Xiva xonligining Rossiya tomonidan bosib olinishi bilan bog'liq ekspeditsiyalar davomida o'tkazilgan ilmiy safarlar va tadqiqotlar natijalari bayon etiladi. Maqolada o'sha davrdagi qoraqalpoq xalqining turmush tarzi, milliy qadriyatlari, urf-odatlari, iqtisodiyoti (baliqchilik, chorvachilik), madaniyati, tilshunosligi, arxeologiyasi, geografiyasi va boshqa ko'plab jihatlar haqida xorijiy sayohatchilar va tadqiqotchilar (N.G. Stoletov, N.M. Bogdanov, A.P. Kun, N.N. Zubov, N.A. Severtsov, N.N. Karazin, Hugo Stumm, David Ker, L. Sobolev, A.V. Kaulbars, Riza Kuli Mirza, Eliza Reclus, V. Mushketov) tomonidan yozilgan asarlar tahlil qilinadi. Shuningdek, qoraqalpoqlarning kelib chiqishi, urug'-aymoqlarga bo'linishi, joylashuvi, moddiy madaniyatiga oid ma'lumotlar ham keltiriladi. Ushbu asarlar orqali o'sha davrdagi qoraqalpoqlar haqida boy ilmiy va tarixiy ma'lumotlar to'plangan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.1%