Ushbu maqola "Nodir ul-me'roj" asarining toshbosma nusxasini manbashunoslik nuqtai nazaridan tadqiq qiladi. Asarda Rasulullohning (s.a.v.) hayot vaqtlarida qilgan nasihatlari, oʻgitlari va me'rojlari haqida soʻz boradi. Kitobda payg`ambar alayhis salomni madh etuvchi ruboiylar, qit'alar va masnaviylar keltirilgan.
Kitob Shoybekova Noila tomonidan yozilgan bo'lib, "O'zbek mumtoz adabiyoti tarixi" fanidan kurs ishi sifatida taqdim etilgan. Unda Nodira va Umarxonning hayoti, ijodi, she'rlari, lirik merosi va adabiy faoliyati tahlil qilingan. Nodiraning she'riy mahorati, islom diniga e'tiqodi, Amiriy (Umarxon) bilan munosabatlari va ijtimoiy faoliyati yoritilgan. Shuningdek, Umarxonning davlat boshqaruvi, madaniy homiyligi va ijodiy merosi ham ko'rib chiqilgan.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati "Nodiraning badiiy mahorati" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, unda Nodira she'riyatining o'ziga xos jihatlari, badiiy mahorati, ijodiy uslubi, an'anaviy va novatorlik jihatlari tadqiq etilgan. Asarda Nodira ijodining Qoqon adabiy muhiti, diniy-ma'rifiy, falsafiy-tasavvufiy va axloqiy-ma'naviy qadriyatlar, shuningdek, turkiy va fors-tojik adabiyotlari ta'siri asosida shakllanganligi ko'rsatib berilgan. Nodira she'riyatidagi ko'ngil timsoli, ishq-muhabbat mavzusi, obrazlar tizimi va ularning talqini tahlil qilinadi. Dissertatsiyada Nodiraning muhammas, musaddas, musamman, tarje'band, tarkibband, qasida kabi janrlarda yaratgan asarlari, ularning o'ziga xos xususiyatlari ham yoritilgan. Xulosa qilib aytganda, Nodira o'zbek she'riyatining buyuk namoyandalaridan biri bo'lib, uning ijodi o'zbek adabiyoti taraqqiyotiga katta hissa qo'shganligi ta'kidlanadi.
Usmon Nosirning ushbu she'rida shoirning armonlari, o'tmishga qaytish istagi va O'zbekistonga bo'lgan muhabbati ifodalangan. She'rda Qodiriy va Ulug'bek kabi buyuk shaxslar xotirasi yodga olinadi, Qo'qon va o'tmishga sayohat qilish orzusi bayon etiladi. Shuningdek, she'rda dushmanlar va vijdon azobi kabi og'riqli mavzular ham ko'tariladi.
Ushbu kitob Nodir Jonuzoqning turli yillarda yaratilgan she'rlar to'plamidir. She'rlarda insoniy tuyg'ular, muhabbat, ayriliq, umid va hayotning turli qirralari aks etgan.
Kitob Oʻzbekiston tarixidagi XIX asrda yashab ijod qilgan Nodira (Komila) hayoti va ijodiga bagʻishlangan. Unda shoiraning hayoti, adabiy merosi, oʻzbek va fors-tojik tillaridagi she’rlari tahlil etiladi. Kitob Nodiraning shaxsiyati, adabiy faoliyati va uning davriga oid muhim ma’lumotlarni oʻz ichiga oladi.
Ushbu kitob o'zbek adabiyoti tarixini o'rganish bo'yicha uslubiy qo'llanma bo'lib, unda Alisher Navoiy va Bobur kabi mumtoz adabiyot namoyandalari hamda XIX-XX asr boshlaridagi adabiy jarayonlar, ma'rifatparvar shoirlar ijodi, sayohatnomalar, hajviyot, Uvaysiy, Ogahiy, Mashrab va boshqa adiblar asarlari tahlil qilingan. Qo'llanma talabalar uchun mustaqil ishlashga mo'ljallangan.
Ushbu matnlar Alisher Navoiyning “Navodir ush-Shabob” (II-qism) asaridan olingan she’rlardir. She’rlarda ishq, ayriliq, vafo, do’stlik,pand-nasihat, tasavvufiy qarashlar kabi mavzular qamrab olingan. Asarda insoniy tuyg’ular va hayotning turli jabhalari aks etgan.
Zafar Diyor oʻzbek bolalar adabiyotining taniqli vakili boʻlgan. U Chust tumanida tugʻilib, adabiyot muallimi boʻlib ishlagan. Uning «Qoʻshiqlar» nomli birinchi sheʼriy toʻplami 1933-yilda nashr qilingan. Zafar Diyor Ikkinchi jahon urushi yillarida ham faol ijod qildi. U bolalar shoiri va dramaturg sifatida ham tanilgan.
Ushbu kitob o'zbek adabiyotining XVII-XIX asrlar birinchi yarmi va ХХ asr boshlaridagi mumtoz namunalarini o'rganishga bag'ishlangan. Unda talabalarga o'zbek adabiyoti tarixi, adabiy hayot, janrlar, mavzular, adabiy oqimlar va shaxsiyatlar xususida ma'lumot beriladi. Kitob, shuningdek, talabalarning nazariy bilimlarini mustahkamlash, mustaqil ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish uchun nazorat ishlari mavzularini o'z ichiga oladi.