Ushbu kitob shaxmat o'yinining tarixi, rivojlanishi, O'zbekistondagi o'rni va mashhur shaxmatchilar haqida ma'lumot beradi. Shaxmatning kelib chiqishi, qoidalari, O'rta Osiyodagi ahamiyati va O'zbekiston shaxmat maktabining yutuqlari batafsil yoritilgan. Kitobda shuningdek, shaxmatning aqliy gimnastika sifatidagi roli va uning yosh avlodni tarbiyalashdagi ahamiyati ham ta'kidlangan.
Kitob «Shoxli Iskandar» va «Minora» nomli ikki ertakdan iborat. «Shoxli Iskandar» ertagida Iskandar ismli podsho haqida hikoya qilinadi. U oʻzini shoh deb hisoblab, boshqalardan oʻzini ustun qoʻyadi. Biroq, bir sartarosh uning shoxli ekanligini aytib, uni javobgarlikka tortadi. Bu voqea Iskandarning oʻzini shoh deb hisoblashidan voz kechishiga sabab boʻladi. Ikkinchi ertak «Minora» Ozarbayjon xalq ertagi boʻlib, unda bir yigit oʻzining kuchi va zukkoligi bilan minorani oʻz joyidan koʻchirib, odamlarning hayratiga sabab boʻladi. Kitobda odamlarning kamtarlik, mehnatsevarlik va oʻz kuchiga ishonish kabi fazilatlari targʻib qilinadi.
Ushbu maqola jahon adabiyotining noyob asarlaridan biri bo'lgan Uilyam Shekspirning "Gамлет" (Hamlet) fojiasining o'zbek tiliga qilingan tarjima tarixi va bu tarjimalarning xususiyatlarini tahlil qiladi. Maqolada o'zbek adabiyotida Shekspir ijodining, xususan "Gамлет"ning qanday qabul qilingani, uni o'zbek tiliga ilk bor kimlar, qaysi bosqichlarda tarjima qilgani haqida batafsil ma'lumot berilgan. Jumladan, o'zbek adabiyotining yirik namoyandalari Abdulla Qodiriy, Chulpon, Maqsud Shayxzoda va ayniqsa, Jamol Kamol kabi ijodkorlarning Shekspir tarjimalaridagi o'rni va ularning tarjima mahorati yoritib berilgan. Maqolada, shuningdek, o'zbek va rus tarjimonlari tomonidan "Gамлет"ning turli tarjimalari qiyoslanib, ularning asl matnga sodiqligi va badiiy mahorati baholanadi. Jamol Kamolning shekspirshunosligi va ayniqsa, "Gамлет"ni asl tildan tarjima qilishi alohida e'tirof etilgan. Maqola "Gамлет"ning o'zbek tilidagi tarjimasi jahon adabiyotini o'zbek adabiyotiga olib kirishdagi muhim qadam bo'lganini ta'kidlaydi.
Ushbu maqola XX asrda Oʻzbekistonning oʻzbek adabiyoti tarjimasi sohasidagi tarixini va "Hamlet" fojiasining oʻzbek tiliga tarjimasi xususiyatlarini tahlil qiladi. Maqolada "Hamlet" tragediyasining oʻzbek tiliga rus va oʻzbek tillariga tarjimasi tahlil qilinadi, bu jarayonda Chulpon, Maqsud Shayxzoda va JamolKamol kabi taniqli oʻzbek adabiyot namoyondalarining hissasi alohida taʼkidlanadi. Jamol Kamolning oʻzbek tiliga toʻgʻridan-toʻgʻri tarjimasi qiyosiy tahlil qilinadi. Shakespeare ijodining oʻzbek adabiyotida oʻrin tutishi va uning tarjimasi jarayonidagi qiyinchiliklar ham koʻrib chiqiladi.
Ushbu maqola Sh.Seyitovning “Xalqabad” romanining leksikasi va uslubiy xususiyatlariga bag'ishlangan. Unda romanda qo'llanilgan so'zlar, ularning tematik tasnifi, arab-fors, rus va boshqa tillardan o'zlashgan so'zlar tahlil qilinadi. Shuningdek, kitobda sinonim, antonim, omonim, eskirgan so'zlar va frazeologizmlarning o'ziga xosligi ham ko'rib chiqiladi.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Ushbu kitobda ikki xil hikoya joy olgan. Birinchi hikoya "Shoxli Iskandar" deb nomlanadi. Unda shoh Iskandar soch-soqolini oldirgandan keyin sartaroshni o'ldirtirib yuborishi va buvisining qiziquvchanligidan shohning boshida shox paydo bo'lishi hamda bu holatni sartaroshning sir tutishi haqida hikoya qilinadi. Ikkinchi hikoya "Minora" deb nomlanadi. Unda bir begona yo'lovchining qishloq ahli bilan kelishib, minorani ko'chirib berishi va buning evaziga uch oy davomida yaxshi boqilishini so'rashi, so'ngra esa ovulni aldagani haqida hikoya qilinadi.
Ushbu kitob ikki qismdan iborat boʻlib, birinchisi «Shoxli Iskandar» nomli oʻzbek xalq ertagi, ikkinchisi esa «Minora» nomli ozarbayjon xalq ertagidan tuzilgan. «Shoxli Iskandar» ertagida oʻz soqolini olgan sartaroshni oʻldirishga buyurgan shafqatsiz shoh Iskandar va uning sochi olib, shoxi borligini bilib qolgan, ammo qatʼiy qasamyod bilan bu sirni saqlab qolgan chol haqida hikoya qilinadi. Chol togʻdagi choʻplar orasidagi qamishdan nay yasab, undan «Iskandarning shoxi bor» deb kuylagani sababli, bu sirlar fosh boʻladi. «Minora» ertagida esa, ovulning narigi chekkasidagi minorani oʻrtaga olib kelishni orzu qilgan keksa ayol va uning iltimosini bajarishga vaʼda berib, ovul ahli tomonidan uch oy davomida yaxshilab boqilgan yolovchi haqida soʻzlanadi. Yigit oʻzining kuchiga ishonib, minorani yelkasiga ortib olib ketishga tayyorligini aytadi, ammo hech kim bunga jurʼat eta olmagach, ularni masxara qilib chiqib ketadi. Ertaklar bolalarga mehr-shafqat, rostgoʻylik, qatʼiyat va oʻz kuchiga ishonish kabi qadriyatlarni oʻrgatadi.