G.thurberi Tod. ва G.raimondii Ulbr. турлари иштирокида тезпишар ва тола сифати юқори бўлган ғўза навини яратиш
Ushbu tadqiqotda paxta seleksiyasi va urug‘chiligini rivojlantirish, ayniqsa, tezpishar, tola chiqimi va sifati yuqori bo‘lgan yangi g‘o‘za navlarini yaratishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda G.thurberi Tod. va G.raimondii Ulbr. genofondidan foydalangan holda yangi, yuqori sifatli va serhosil navlar yaratish bo‘yicha olib borilgan ishlar, xususan, seleksiya jarayonlari, olingan natijalar va ularning ilmiy-amaliy ahamiyati keng yoritilgan. Tadqiqot davomida yaratilgan C-9090 g‘o‘za navining o‘ziga xos belgilari, afzalliklari va boshqa navlardan farqlari, shuningdek, uni ishlab chiqarishga joriy etish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar haqida batafsil ma’lumot berilgan.
Asosiy mavzular
- Paxta seleksiyasi va nav yaratishning dolzarbligi: Qishloq xo‘jaligining asosiy sohasi bo‘lgan paxtachilikning iqtisodiyotdagi o‘rni, jahon tajribasida paxta tola chiqimi va sifati bo‘yicha mamlakatlararo farqlar, O‘zbekistonda mavjud muammolar va ularni hal etish uchun zarur bo‘lgan ilmiy tadqiqotlar hamda yangi navlar yaratishning ahamiyati. Tezpishar, tola chiqimi va sifati yuqori bo‘lgan navlarga bo‘lgan talabning ortib borishi va shu yo‘nalishda olib borilayotgan ilmiy-amaliy ishlar bayon etilgan.
- Yangi g‘o‘za navi yaratish texnologiyalari: Tadqiqotda G.thurberi Tod. va G.raimondii Ulbr. turidan foydalangan holda tezpishar va tola sifati yuqori bo‘lgan g‘o‘za navini yaratish bo‘yicha amalga oshirilgan seleksiya jarayonlari, jumladan, duragaylash, tanlov o‘tkazish, oilaviy va yakka tanlovlarni o‘rganish, genetik jihatdan qimmatli belgilarini aniqlash va ulardan samarali foydalanish usullari batafsil tushuntirilgan.
- Yangi yaratilgan S-9090 g‘o‘za navining tavsifi va afzalliklari: Yangi yaratilgan S-9090 g‘o‘za navining o‘ziga xos belgilari, ya’ni tezpisharligi, tola chiqimi va sifati, ko‘sakning vazni, mikroner va boshqa ko‘rsatkichlari bo‘yicha batafsil tavsif berilgan. Ushbu navning boshqa mahalliy va xorijiy navlarga nisbatan ustunlik jihatlari, jumladan, kasalliklarga chidamliligi va turli agroklimatik sharoitlarga moslashuvchanligi haqida ma’lumotlar keltirilgan.
- Navning iqtisodiy samaradorligi va uni ishlab chiqarishga joriy etish: Yangi yaratilgan S-9090 navining hududlar kesimida olingan hosildorligi, tola chiqimi va sifati bo‘yicha tajriba natijalari, shuningdek, ushbu navning iqtisodiy samaradorligi va boshqa navlarga nisbatan ustunligi hisob-kitoblari keltirilgan. Navni ishlab chiqarishga joriy etish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar va kelajakdagi rejalar haqida ma’lumot berilgan.