Melissa o‘simligida efir moylarining hosil bo‘lish kinetikasini GX-MS usulida o‘rganish
Ushbu dissertatsiya Melisa (Melissa officinalis L.) oʻsimligida efir moylarining hosil boʻlish kinetikasini gaz xromatografiya-mass-spektrometriya (GC-MS) usuli yordamida oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda kross-diffuziya modeli yordamida xromatografik ajratish jarayonlarini modellashtirish, efir moylarining asosiy komponentlari uchun kinetik modellar ishlab chiqish va ularning Oʻzbekistonda amaliyotga joriy etilishi masalalari koʻrib chiqilgan. Tadqiqot natijalari efir moylarining kimyoviy tarkibini, ularning oʻsish davridagi dinamikasini, mikrobiologik faolligini va adsorbsiya xususiyatlarini aniqlashga yordam berdi.
Asosiy mavzular
- Kross-diffuziya modeli yordamida xromatografik ajratish jarayonini modellashtirish: Kross-diffuziya modeli ishlab chiqilib, uning adekvatligi eksperimental ma'lumotlar bilan tasdiqlandi. Model murakkab aralashmalarning ajratish sharoitlarini optimallashtirish uchun qoʻllanildi va ajratish aniqligini oshirishga yordam berdi.
- Melisa oʻsimligida efir moylarining hosil boʻlish kinetikasini oʻrganish: GC-MS usuli yordamida Melisa oʻsimligidan ajratilgan efir moylarining kimyoviy tarkibi aniqlandi va asosiy komponentlarining hosil boʻlish kinetikasi oʻrganildi. Natijalar asosida efir moyini yigʻish uchun optimal vaqt aniqlandi va uning potensial antibakterial xususiyatlari tasdiqlandi.
- Efir moylarining kimyoviy tarkibi va adsorbsiya xususiyatlari: Melissa officinalis, Mediasia macrophylla Pimen va Lavandula angustifolia oʻsimliklaridan olingan efir moylarining kimyoviy tarkibi aniqlandi. Ular tarkibidagi asosiy komponentlar va ularning kimyoviy, biologik va farmakologik xususiyatlari oʻrganildi. Efir moylarining termodinamik adsorbsiya parametrlari tahlil qilindi.