Blended learning texnologiyasi asosida bo‘lajak informatika o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi

Ushbu avtoreferat Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc. 03/30.01.2020.PED.26.01 raqamli ilmiy kengash tomonidan tayyorlangan va unda SHAKADIROVA NIGORA IRGASHEVNA ning «BLENDED LEARNING TEXNOLOGIYASI ASOSIDA BOʻLAJAK INFORMATIKA OʻQITUVCHILARINING KASBIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI» nomli doktorlik dissertatsiyasining asosiy mazmuni yoritilgan. Dissertatsiya 13.00.06 – Raqamli taʼlim nazariyasi va metodikasi sohasi bo'yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan. Unda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ta'lim jarayonini raqamlashtirishning dolzarb muammolari, xususan, blended learning texnologiyasidan foydalanish orqali bo'lajak informatika oʻqituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi tadqiq etilgan. Tadqiqotda blended learning texnologiyasining nazariy va amaliy jihatlari, uning modellari, oʻqitish jarayonida qoʻllash samaradorligi va kelajakdagi oʻrni tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu texnologiyani qoʻllash asosida talabalar kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish bo'yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Asosiy mavzular

Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahon ta'lim muassasalarida raqamli ta'lim muhitini shakllantirish, masofaviy oʻqitishni kengaytirish, sun'iy intellektni integratsiyalash va ta'lim sifatini oshirish texnologiyalari amaliyotga tatbiq etilmoqda. Blended learning texnologiyasi oliy ta'limda talabalarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi. Oʻzbekiston ta'lim tizimini modernizatsiya qilish va yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash maqsadida ushbu texnologiyadan foydalanishning ahamiyati katta.
Blended learning texnologiyasining nazariy asoslari: Dissertatsiyada blended learning texnologiyasining mohiyati, uning turli modellar (Rotation, Flex, Face to face Driver, A La Carte va boshqalar), ilmiy-tadqiqot ishlari va dunyo tajribasi tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu texnologiyaning oliy ta'lim jarayoniga tatbiq etish uslublari va imkoniyatlari oʻrganilgan.
Blended learning texnologiyasiga asoslangan oʻquv platformasi va uning tarkibiy qismlari: Bo'lajak informatika o'qituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish uchun «Pedagogik dasturiy vositalar» nomli elektron oʻquv kursi va raqamli ta'lim platformasi yaratilgan. Platformaga elektron glossariy, interfaol nazorat topshiriqlari, video darslar, laboratoriya ishlari hisobotini boshqaruvchi komponentlar integratsiya qilingan.
Tajriba-sinov ishlarini tashkil etish va natijalari: Dissertatsiyada tajriba-sinov ishlari uch bosqichda (aniqlash, tasdiqlash, tasdiqlovchi) amalga oshirilgan. Natijalarda tajriba guruhining nazorat guruhiga nisbatan samaradorlik koʻrsatkichlari yuqori ekanligi aniqlangan. Xususan, motivatsion, kognitiv, integrativ va kreativ mezonlar boʻyicha samaradorlik oshgan.
Xulosa va tavsiyalar: Tadqiqot natijalariga ko'ra, blended learning texnologiyasi bo'lajak informatika oʻqituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda samarali vosita hisoblanadi. Xulosalar va tavsiyalar Oʻzbekiston oliy ta'lim tizimida ushbu texnologiyani qoʻllashni kengaytirishga qaratilgan.