Poetik tarjimaning kommunikativ-pragmatik va lingvostilistik tadqiqi (Robert Byorns poeziyasining o‘zbek tiliga tarjimalari misolida)

Ushbu dissertatsiya Qo'qon universiteti huzuridagi falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini beruvchi ilmiy kengashining qarori bilan himoya qilingan doktorlik dissertatsiyasining avtoreferatidir. Tadqiqot ishining asosiy maqsadi Robert Byorns she'riyatining lingvostilistik va kommunikativ-pragmatik xususiyatlarini, xususan, o'zbek tiliga qilingan tarjimalar misolida tahlil qilishdir. Ishda Robert Byornsning badiiy uslubi, poetik texnikasi va uning o'zbek tiliga tarjimasidagi qiyosiy-analitik tadqiqot asos qilib olingan. Tadqiqotning asosiy natijalari shundan iboratki, bevosita ingliz tilidan o'zbek tiliga qilingan tarjimalar, bilvosita rus tilidan qilingan variantlarga qaraganda semantik aniqlik, stilistik uyg'unlik va estetik muvozanatni yaxshiroq ta'minlaydi. Bundan tashqari, tadqiqotda poetik tarjima jarayonida zamon va makon kontekstlarini inobatga olish, tarjima tilidagi o'quvchi mentalitetiga moslashtirish, o'zbek poetik urf-odatlari bilan uyg'unlikni saqlash muhimligi ta'kidlangan.

Asosiy mavzular

Poetik tarjimaning kommunikativ-pragmatik va lingvostilistik tadqiqi: Dissertatsiyaning asosiy maqsadi Robert Byorns she'riyatining lingvostilistik va kommunikativ-pragmatik jihatlarini, o'zbek tiliga qilingan tarjimalar misolida tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda poetik tarjima jarayonida muallif uslubini saqlab qolish, ekvivalentlik va adekvatlik tamoyillariga alohida e'tibor qaratilgan.
Robert Byorns she'riyatining o'zbek tiliga tarjimasi: Tadqiqotda Robert Byorns she'rlari tarjimasida yuzaga keladigan muammolar, jumladan, ohang, qofiya, vazn va ritmni qayta yaratish, dialektal so'zlar va madaniyatga oid tushunchalarning tarjimasi kabi masalalar tahlil qilingan. Shuningdek, bevosita va bilvosita tarjimalarning qiyosiy-analitik tahlili amalga oshirilgan.
Lingvostilistik tahlil va tarjima strategiyalari: Dissertatsiyada poetik matnlarni lingvostilistik jihatdan tahlil qilish, muallif uslubining idiostil tahlili, leksik tanlov, morfosintaktik qurilish va diskursiv fon orqali poetik qatlamlarni aniqlash hamda o'zbek tilidagi adekvat ifodasini ta'minlash usullari ko'rib chiqilgan. Shuningdek, tarjima strategiyalari, jumladan, kompensatsiya va modulyatsiya kabi usullarning samaradorligi tahlil etilgan.