Translation of the extract of the book Echo of the World” (468-518 pages ) written by Chingiz Aytmetov and Translation methods of Uzbek realities into English
Ushbu bitiruv malakaviy ishida Chingiz Aytmatovning “Asrga tatigulik kun” romanidan parchalar tarjimasi va o‘zbek realiyalarini ingliz tiliga tarjima qilish metodlari o‘rganilgan. Ishning birinchi qismida roman parchasining ingliz tiliga tarjimasi keltirilgan. Ikkinchi qismida tarjima nazariyasi va o‘zbek realiyalarini ingliz tiliga tarjima qilish metodlariga ilmiy tahlil berilgan, tarjima jarayonidagi muammolar va ularning yechimlari ko‘rsatilgan. Ishda, shuningdek, tarjima uslublari va metodlarining turlari keltirilgan.
Asosiy mavzular
- Tarjima kommunikatsiya jarayoni sifatida: Tarjimon matnni qayta yaratishda faol rol o‘ynaydi, faqatgina xabar yetkazuvchi emas. U asl matndagi noaniqliklarni aniqlab, tarjima foydalanuvchisining nuqtai nazarini hisobga oladi. Tarjima ikki bosqichdan iborat: asl matnni tushunish va uni maqsadli tilga moslashtirish.
- Tarjima usullarini o'rganish: Tarjimada so'zma-so'z tarjima qilishdan qochish, asl matnning uslubi va mazmunini saqlab qolish muhim. Ideal tarjima maqsadli auditoriyaga asl nusxadagi kabi ta'sir ko'rsatishi kerak. Tarjima asl matnning ruhini aks ettirishi zarur.
- O'zbek realiyalarini tarjima qilishdagi muammolar: Realiyalar - boshqa tilda ekvivalenti bo'lmagan madaniy yuklangan so'zlar. O'zbek realiyalarini tarjima qilishda qiyinchiliklar yuzaga keladi, chunki ular o'zbek milliy merosi va urf-odatlariga tegishli. Tarjimada transkripsiya, transliteratsiya, kalka va izohli tarjima usullaridan foydalanish mumkin.
- “Asrga tatigulik kun” romanidan olingan parchalar tarjimasi: Romandan olingan parchalar tarjimasida realiyalarni saqlab qolish va tushuntirishga harakat qilingan. Ba’zi so‘zlar o‘zbekcha shaklda qoldirilib, izohlar berilgan, chunki ularni ingliz tiliga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tarjima qilish qiyin.