Ushbu kitob tariq biologiyasiga bag'ishlangan bo'lib, unda tariqning xalq xo'jaligidagi ahamiyati, tarixi, ekilish mintaqalari, botanik va biologik xususiyatlari, O'zbekistonda ekiladigan navlari haqida ma'lumot berilgan. Kitobda tariqning ozuqaviy qiymati, agro-biologik xususiyatlari, yetishtirish texnologiyalari va O'zbekiston sharoitida ekish uchun tavsiya etiladigan navlari batafsil yoritilgan.
Ushbu matn arxeologik davrda Soʻgʻd, Xorazm, Baqtriya, Choch va Fargʻona hududlaridagi tarixiy voqealarni, geografik joylashuvni va xalqlar hayotini yoritadi. Amudaryo, Sirdaryo va Zarafshon daryolarining suv resurslaridan foydalanishning xalqlar yerga joylashishiga ta'siri, dehqonchilikning rivojlanishi hamda shu bilan bog'liq e'tiqodlar va madaniyatlar haqida ma'lumot beriladi. Shuningdek, ko'chmanchi va o'troq aholi o'rtasidagi munosabatlar, skif qabilalari, ularning joylashuvi va ahamiyati ham tasvirlangan. Matnda Xorazmning dehqonchilik tizimi, Soʻgʻdning iqtisodiy va geografik oʻrni, Baqtriya davlatining tashkil topishi, uning Assuriya, Midiya va Hindiston bilan aloqalari haqida soʻz boradi. Forslar tomonidan Oʻrta Osiyoning zabt etilishi, mahalliy xalqlar qarshiligi, massagetlar va Toʻmarisning kurashi, shuningdek, Shiroq qissasi kabi voqealar ham yoritilgan.
Ushbu kitob O'zbekiston davlatchiligi tarixining IX-XII asrlaridagi davrini o'rganadi. Unda Toxiriylar, Somoniylar, Qoraxoniylar va Xorazmshohlar davlatlari, ularning siyosiy tuzumi, boshqaruvi, ijtimoiy hayoti va madaniyati batafsil yoritilgan. Kitob talabalar, o'qituvchilar va O'zbekiston tarixi bilan qiziquvchi barcha kitobxonlar uchun mo'ljallangan.
Ushbu matn 9-sinf tarix darsligining ikkita variantidan iborat bo'lib, O'rta Osiyo tarixi, xususan Buxoro amirligi, Xiva xonligi va Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi kabi mavzularni qamrab olgan test savollaridan iborat.
Ushbu kitob bolalar uchun mo'ljallangan ertaklar to'plamidir. Unda ona tabiat, jonivorlar va ularning hayoti haqida hikoyalar jamlangan. Ertaklar orqali bolalarga do'stlik, mehr-shafqat, sabr-toqat, o'zaro yordam kabi ezgu fazilatlar singdiriladi. Kitobda har bir ertakning o'ziga xos g'oyasi va ma'naviy tarbiyaviy ahamiyati mavjud. Shuningdek, kitobda bolalar ijodiy fikrlashga, tabiatni sevishga, hayvonot dunyosiga nisbatan mehrli bo'lishga o'rgatiladi.
Ushbu kitob Markaziy Osiyo xalqlarining qadim zamonlardan to Arab xalifaligigacha bo'lgan tarixini o'rganadi. Unda mintaqaning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy rivojlanishi bosqichma-bosqich bayon etilgan. Manbalar asosida qabilalarning shakllanishi, davlat tuzilmalari, ularning o'zaro munosabatlari, mahalliy va xorijiy bosqinchiliklarga qarshi kurashlar, madaniyat va diniy e'tiqodlar tahlil qilingan.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Oʻzbekiston davlat universitetida amalga oshirilgan tadqiqot natijalarini oʻz ichiga oladi. Unda VII-IX asrlarda Markaziy Osiyo, xususan Termiz shahrining maʼnaviy muhiti, anʼanalari, rivojlanish bosqichlari va yangilanishi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda Termizning oʻrta asrlardagi ijtimoiy-siyosiy va maʼnaviy hayoti, islom sivilizatsiyasidagi oʻrni, Termizda shakllangan ilmiy-maʼnaviy muhit va uning jahon ilm-fani taraqqiyotiga qoʻshgan hissasi chuqur oʻrganilgan. Xususan, Imom Termiziy va boshqa Termiz allomalarining ilmiy merosi, faoliyati va asarlari atroflicha tadqiq etilgan.
Hikoyada yosh yigitning Dunya Shtegemann ismli ayol bilan tanishuvi, ularning ma'naviy munosabatlari va yigitning ayolga bo'lgan his-tuyg'ularidagi o'zgarishlar tasvirlangan.
Ushbu kitobda qadimgi dunyo tarixi, xususan, Qadimgi Sharq, Oʻrta Osiyo va Qadimgi Yunoniston madaniyati, siyosati, iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzumi haqida ma'lumot berilgan. Kitob oʻrta maktab oʻquvchilari uchun moʻljallangan boʻlib, qadimgi dunyo tarixining asosiy davrlarini qamrab oladi, jumladan, ibtidoiy tuzumdan to Rim imperiyasining qulashigacha boʻlgan davrlar yoritilgan.
Ushbu kitob Oʻrta Osiyoning qadimiy shahri boʻlmish Poykentning IX-XI asrlardagi tarixi, madaniyati va arxeologiyasiga bagʻishlangan. Kitobda Poykentning topografiyasi, arxitekturasi, hunarmandchiligi, savdo aloqalari va diniy eʼtiqodlari haqida maʼlumotlar keltirilgan. Shuningdek, kitobda Poykentning qoʻshni hududlar bilan madaniy aloqalari ham oʻrganilgan.