Ushbu kitob tasmali uzatmalarga bag'ishlangan bo'lib, ularning turlari, ishlash prinsiplari, hisoblash asoslari, mustahkamligi, ishqalanish va samaradorligi (FIK) kabi masalalarni o'z ichiga oladi. Kitobda tasmali uzatmalarning afzalliklari va kamchiliklari, ularni loyihalash va ishlatish bo'yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.
Ushbu maqolada tasmali uzatmaning yetaklovchi tarmog'idagi kuchlanishni aniqlash masalalari ko'rib chiqilgan. Maqolada uzatmaning kuchlanish grafik bog'lanishlari shaklida hisoblangan natijalari keltirilgan hamda mavjud ishlarga asoslangan holda tasmali uzatmaning tarmoqlarining uzayishini hisoblash formulalari berilgan. Uzatmaning parametrlariga asoslangan holda, yetaklovchi tarmoqdagi kuchlanishning o'zgarish qonuniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, texnologik mashinalarda ishlatiladigan tasmali uzatmalarning tuzilish xususiyatlari va tasmadagi murakkab deformatsiyalar hisobga olingan holda uzatmaning ishlash rejimlari o'rganilgan.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati ikki tasmali, markazi ochiq, aylana shaklidagi oldindan zo'riqtirilgan osma yopmalarning nazariy va eksperimental tadqiqotlariga bag'ishlangan. Unda bunday konstruktiv yechimlarning nazariy asoslari, hisoblash usullari, modellarni tayyorlash va sinash natijalari, shuningdek, ularning amaliy qo'llanilishi yoritilgan. Tadqiqot natijasida taklif etilgan yangi konstruktiv yechimlar va hisoblash usullari joriy qilingan loyihalarda material va mehnat sarfini kamaytirishga hissa qo'shgan.
Ushbu avtoreferat Namangan muhandislik-texnologiya instituti tomonidan tayyorlangan va Shoxsanam Imomaliyeva tomonidan yozilgan dissertatsiya ishining qisqacha mazmunini o'z ichiga oladi. Unda lentali separatorning ishchi parametrlari optimallashtirish orqali separatsiya jarayonining samaradorligini oshirish masalalari ko'rib chiqilgan. Tadqiqot paxta tozalash jarayonida ajratish samaradorligini oshirishga qaratilgan bo'lib, bunda texnik yechimlarni takomillashtirish va yangi konstruksiyalar yaratish yo'llari ko'rsatib berilgan.
Ushbu diplom ishi elevatorlarning tuzilishini takomillashtirishga bag'ishlangan. Unda elevator detallarining yemirilish sabablari va omillari, ularni bartaraf etish choralari haqida batafsil ma'lumot berilgan hamda detallarning yemirilishini kamaytirish yo'llarini asoslash asosiy vazifa qilib olingan. Mashinalardagi detallarni tayyorlash jarayonida detallarning yemirilishga chidamliligini oshirish uchun mexanik ishlov berish sexini loyihalash alohida e'tibor talab etadi. Mashina detalini tayyorlash va ishlatish vaqtida detallarni yemirilish jarayonlaridan saqlash mashina va jihozlardan unumli foydalanishning texnologik jarayonini olib keladi. Hozirgi kunda mashinasozlikda yuqori samaradorlikka erishiladigan ishlab chiqarish jarayonlaridan samarali foydalanish zamonaviy texnologiyalar asosida ishlatishga erishilmoqda, bu esa o'z navbatida diplom loyihasi ishini bajarishda hisobga olinishini taqazo etmoqda.
Ushbu kitob yubkalarni tikish texnologiyasi haqida ma'lumot beradi. Unda yubkalarning turlari, ularni bichish, tikish, ishlov berish usullari, taqilmalar, etaklarini qayta ishlash, yuqori qismini va orqa qismidagi kesimga ishlov berish kabi masalalar yoritilgan. Kitobda tikuvchilik ishlarining har bir bosqichi batafsil tushuntirilgan va chizmalar bilan ko'rsatilgan.
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta maxsus ta'lim vazirligi buyrug'i bilan Urganch Davlat Universitetida tayyorlangan bo'lib, Mehnat ta'limi kafedrasi tomonidan tuzilgan "Mashina detallari" fanidan ma'ruzalar matnlaridan iborat. Kitobda mashinasozlik asoslari, detallar va ularning mustahkamligi, tishli va tasmali uzatmalar, chervyakli uzatmalar, podshipniklar, rezbali va payvand birikmalari, shponkalash, shlitsalash kabi muhim mavzular chuqur yoritilgan. Har bir mavzu o'zining nazariy qismi, hisoblash usullari va savollar bilan boyitilgan.
Ushbu dissertatsiya ishi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi Akademiyasining ilmiy darajalar beruvchi DSc.40/29.12.2022.T.129.01 raqamli ilmiy kengashi hamda Fargʻona politexnika instituti asosida tayyorlangan. Nomzodlik dissertatsiyasi "Nometall toʻqima tasma va arqonlardan tayyorlangan egiluvchan yuk koʻtarish moslamalarining konstruksiyaviy xavfsizligini baholash va ularni favqulodda vaziyatlarda qoʻllashning alohida jihatlari" mavzusida boʻlib, unda texnika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun bajarilgan tadqiqotlar natijalari jamlangan. Dissertatsiyada, ayniqsa, favqulodda vaziyatlarda va qurilish-montaj ishlarida nometall toʻqima tasma va arqonlardan tayyorlangan egiluvchan yuk koʻtarish moslamalarining xavfsizligi, ularning fizik-mexanik xususiyatlari, deformatsiyalanish jarayonlari va shu kabi muhim jihatlar atroflicha oʻrganilgan. Tadqiqotda mahalliy xomashyo asosida yangi turdagi nometall yuk koʻtarish moslamalarini ishlab chiqish hamda ularning qoʻllash samaradorligini oshirish boʻyicha ilmiy asoslangan yondashuvlar taklif etilgan. Tadqiqot natijalari amaliyotga tatbiq etilgan va Oʻzbekiston Respublikasining Favqulodda vaziyatlar vazirligi hamda boshqa sanoat korxonalari uchun ham muhim ilmiy-texnik tavsiyalar berilgan.
Ushbu kitob "Mashina detallari" fanidan ta'lim texnologiyalarini o'z ichiga oladi. O'quv qo'llanma talabalarga mashinasozlik sohasida zarur bo'lgan bilim va ko'nikmalarni berishga qaratilgan.
Ushbu kitob "Amaliy mexanika" fanidan amaliy mashg'ulotlarni o'tkazish uchun mo'ljallangan uslubiy qo'llanma hisoblanadi. Qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi Namangan muhandislik-pedagogika institutining talabalari uchun yaratilgan. Unda mexanizmlarni tahlil qilish, kinematik va statik hisoblash, uzatmalarning turlari va ularning hisob-kitoblari, vallarni loyihalash kabi amaliy masalalar yoritilgan. Qo'llanma talabalarga amaliy mashg'ulotlarni mustaqil ravishda bajarishlari uchun zarur bo'lgan nazariy ma'lumotlar va misollarni o'z ichiga oladi.