Ushbu kitob lantanoidlarning davriy sistemadagi o‘rni, xossalari, olinishi va qo‘llanilishiga bag‘ishlangan. Kitobda lantanoidlar kimyosi, ularning minerallari va qotishmalari, ajratib olish usullari hamda xalq xo‘jaligidagi ahamiyati haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan. Kurs ishi talabalarga, o‘qituvchilarga va kimyo faniga qiziquvchilarga mo‘ljallangan.
Ushbu o'quv ishi lantanoidlarning asosiy jihatlarini, jumladan, umumiy tavsifini, tabiatda uchrashini, fizik va kimyoviy xususiyatlarini, xarakterli birikmalarini, olinishi va qo'llanilishini o'rganadi.
Ushbu maqola 4f-elektronlar guruhi elementi bo'lgan Yevropiy (Eu) atomlarining yaqin-chegaraviy va uzoq masofali avtoionizatsiya spektrlarini o'rganishga bag'ishlangan. Yevropiy atomlarining fizik-kimyoviy xossalari bo'yicha lantanoidlar guruhiga kirishi va bu elementlarning absorbsiya spektrlari murakkab tuzilishga ega bo'lishi sababli ularning tadqiqoti muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada Yevropiy atomlarining 6s² elektronlari va 4f elektronlari spektrlarining bir-biriga qo'shilishi natijasida ularning absorbsiya spektrlari hosil bo'lishi tushuntiriladi. Shuningdek, maqolada Yevropiy atomlarining yaqin-chegaraviy avtoionizatsiya holatlari va ularning tadqiqot usullari, jumladan, lazer yordamida cho'plangan fotonizatsiya usuli batafsil yoritilgan. Lantanoidlarning avtoionizatsiya spektrlari va ularning atom raqami bilan bog'liq holda o'zgarishi tahlil qilingan.
Ushbu kitobda anorganik kimyo elementlarining davriy jadvaldagi o'rni, tuzilishi, xossalari va birikmalari batafsil yoritilgan. Kitobda s-elementlar, p-elementlar, d-elementlar va f-elementlar alohida guruhlar sifatida ko'rib chiqilgan. Har bir elementning tabiatda uchrashi, olinish usullari, fizik va kimyoviy xossalari, muhim birikmalari va ularning ishlatilishi haqida ma'lumotlar keltirilgan. Kitob talabalar va anorganik kimyo fani bilan qiziquvchi barcha o'quvchilar uchun mo'ljallangan.
Ushbu oʻquv-uslubiy majmua Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va Oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Namangan muhandislik-qurilish instituti «Foydali qazilmalar va qayta ishlash texnologiyalari» kafedrasi tomonidan tayyorlangan. Kitobda "Kimyo" fanining asosiy tushunchalari, atom tuzilishi, davriy qonun, kimyoviy bogʻlanish, termokimyoviy jarayonlar, oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari, metallar, oksidlanish, elektroliz, polimerlar kimyosi, eritmalarning xossalari va boshqa muhim mavzular yoritilgan. Har bir mavzu nazariy ma’lumotlar, laboratoriya ishlari va mustaqil ta’lim uchun topshiriqlar bilan boyitilgan.
Ushbu kitob qattiq va suyuq holatlardagi metallar va qotishmalarning magnit qabul qiluvchanligini o'lchash, kamyob yer metallarining (KEM) tuzilishi va magnit xossalarini yuqori temperaturalarda o'rganishga bag'ishlangan. Unda materialshunoslik, fizika va texnika sohalariga oid ilmiy-nazariy va amaliy masalalar ko'rib chiqilgan.
Ushbu maqola chet tilini o'qitishda kompyuter texnologiyalarining afzalliklari va kamchiliklarini muhokama qiladi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, kompyuterlar chet tillarini o'rganuvchilarning muvaffaqiyat darajasiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi, lekin ularning moliyaviy, izolyatsiya va bilimga bo'lgan talablari kabi cheklovlari ham mavjud. Maqolada texnologiyaning afzalliklari va kamchiliklarini hisobga olgan holda chet tilini o'qitish sifatini oshirish yo'llari ko'rib chiqiladi.
Ushbu kitob noorganik kimyo fanining asosiy tushunchalari, elementlarning davriy jadvali, ularning xossalari va birikmalarini o'rganadi. Kitobda s-elementlar, p-elementlar, d-elementlar va f-elementlar batafsil ko'rib chiqilgan. Har bir element guruxi uchun umumiy tavsif, tabiatda uchrashi, olinishi, fizik va kimyoviy xossalari, birikmalari va ularning ishlatilishi keltirilgan. Kitob kimyo o'qituvchilari va talabalari uchun mo'ljallangan.
Ushbu oʻquv-uslubiy qoʻllanma tuproqshunoslik, agrokimyo va agrotuproqshunoslik, biologiya, geografiya, ekologiya va tabiatdan foydalanish, fermer xoʻjaligini tashkil qilish va yuritish, kasb taʼlimi: agronomiya yoʻnalishlari talabalari, soha mutaxassislari hamda ilmiy-tadqiqotchilari uchun yozilgan. Qoʻllanmada Fargʻona viloyatining janubiy qismidagi Soʻx konus yoyilmasida sugʻoriladigan tuproqlarning geokimyoviy xususiyatlari, geokimyoviy jarayonlar, biogeokimyoviy provinsiyalar, agroirrigatsion qatlamlar, tuproqlarni shoʻrlanish jarayonlari hamda mikroelementlarning migratsiyasi va konsentratsiyasi oʻrganilgan.
Ushbu dissertatsiya ishi benzimidazol asosida ba'zi kamyob yer elementlarining aralash ligandli koordinatsion birikmalarini sintez qilish va ularning tuzilish xususiyatlarini aniqlashga bag'ishlangan. Tadqiqotda La(III), Ce(III), Nd(III), Sm(III) va Ho(III) kabi kamyob yer elementlarining 2-amino-1-metilbenzimidazol (MAB) va 2-(fenilmetil)-1H-benzimidazol (FAB) bilan hosil qilgan 39 ta yangi aralash ligandli kompleks birikmalari sintez qilingan. Ularning tarkibi va tuzilishi elementar analiz, rentgenfazaviy (XRD), rentgenoflyuoressent (XRF), differensial-termik analiz (TG, DTA, DSC), rentgen strukturaviy tahlillar (RST), SEM-EDX, IQ-, Raman- va flyuoressent spektroskopiya usullari yordamida oʻrganilgan. Shuningdek, kvant-kimyoviy hisoblashlar yordamida ligandlar va olingan kompleks birikmalarning elektron tuzilishi, energetik va geometrik parametrlari, atomlardagi zaryadlar taqsimoti, geometriyasi va reaksion qobiliyati aniqlangan. Tadqiqotda shuningdek, optik qobiliyatga ega boʻlgan kompleks birikmalarining lyuminessent xususiyatlari ham oʻrganilgan va ularni aniqlash usullari ishlab chiqilgan.