Ushbu kitobda islom huquqi tarixi, manbalari, tizimlari va asosiy prinsiplari batafsil yoritilgan. Shuningdek, unda shariat qonunlarining jamiyatdagi roli, musulmon huquqshunosligining turli maktablari va O'zbekiston sharoitida islom huquqidan foydalanish masalalari ham ko'rib chiqilgan.
Xayriddin Sultonov o'zbek nasrining taraqqiyotidagi iste'dodli yozuvchilardan biridir. U 1956-yilda Toshkent viloyatida tug'ilgan. Uning mehnat faoliyati 80-yillarda boshlangan. U "Guliston", "Yoshlik" kabi oylik jurnallarda, G'ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyotida faoliyat olib borgan. U hozir G'ulom nomidagi nashriyotning bosh muharriri. Sultonov 70-yillardan boshlab hikoyalar va romanlar yozgan. Uning "Quyosh barchaga barobar", "Bir oqshom ertagi", "Onamning yurti", "Umr esa o'tmoqda", "Boburning tushlari" kabi kitoblari mashhur. Bundan tashqari, u "Changak", "Moziydan bir sahifa" kabi filmlarni yaratgan. Sultonov mohir tarjimon bo'lib, A.Sent-Ekzyuneri, Yu.Nagibin va V.Shukshin asarlarini o'zbek tiliga tarjima qilgan.
Ushbu kitobda ikki xil hikoya joy olgan. Birinchi hikoya "Shoxli Iskandar" deb nomlanadi. Unda shoh Iskandar soch-soqolini oldirgandan keyin sartaroshni o'ldirtirib yuborishi va buvisining qiziquvchanligidan shohning boshida shox paydo bo'lishi hamda bu holatni sartaroshning sir tutishi haqida hikoya qilinadi. Ikkinchi hikoya "Minora" deb nomlanadi. Unda bir begona yo'lovchining qishloq ahli bilan kelishib, minorani ko'chirib berishi va buning evaziga uch oy davomida yaxshi boqilishini so'rashi, so'ngra esa ovulni aldagani haqida hikoya qilinadi.
Ushbu kitob ikki qismdan iborat boʻlib, birinchisi «Shoxli Iskandar» nomli oʻzbek xalq ertagi, ikkinchisi esa «Minora» nomli ozarbayjon xalq ertagidan tuzilgan. «Shoxli Iskandar» ertagida oʻz soqolini olgan sartaroshni oʻldirishga buyurgan shafqatsiz shoh Iskandar va uning sochi olib, shoxi borligini bilib qolgan, ammo qatʼiy qasamyod bilan bu sirni saqlab qolgan chol haqida hikoya qilinadi. Chol togʻdagi choʻplar orasidagi qamishdan nay yasab, undan «Iskandarning shoxi bor» deb kuylagani sababli, bu sirlar fosh boʻladi. «Minora» ertagida esa, ovulning narigi chekkasidagi minorani oʻrtaga olib kelishni orzu qilgan keksa ayol va uning iltimosini bajarishga vaʼda berib, ovul ahli tomonidan uch oy davomida yaxshilab boqilgan yolovchi haqida soʻzlanadi. Yigit oʻzining kuchiga ishonib, minorani yelkasiga ortib olib ketishga tayyorligini aytadi, ammo hech kim bunga jurʼat eta olmagach, ularni masxara qilib chiqib ketadi. Ertaklar bolalarga mehr-shafqat, rostgoʻylik, qatʼiyat va oʻz kuchiga ishonish kabi qadriyatlarni oʻrgatadi.
Kitob Alisher Navoiyning hayoti va ijodiy merosini, uning donoligini va o'zbek adabiyotiga qo'shgan hissasini yoritadi. Shuningdek, kitobda milliy istiqlol g'oyasi, vatanparvarlik, halollik, mehnatsevarlik kabi tushunchalar ham tahlil qilinadi.
Ushbu kitob Islom diniga bag'ishlangan bo'lib, uning paydo bo'lishi, asosiy ta'limotlari, Muhammad alayhissalomning hayoti, Islom madaniyatining shakllanishi, Makka davri va boshqa muhim jihatlari haqida ma'lumot beradi. Kitobda Islomning asosiy ruknlari, aqidalari, turli oqimlari va tarixiy rivojlanish bosqichlari yoritilgan.
Ushbu to‘plam O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Buxoro davlat universiteti va Buxoro viloyati xalq ta’limi boshqarmasi hamkorligida «Amir Temur – buyuk sarkarda va davlat arbobi» mavzusida o‘tkazilgan konferensiya materiallaridan tashkil topgan. Konferensiya to‘plami Buxoro davlat universiteti “Jahon tarixi” kafedrasi ilmiy kengashining 2022-yil 25-martdagi 28-sonli bayonnomasi va Buxoro viloyati xalq ta’limi boshqarmasi Ijtimoiy fanlar o‘quv metodika kengashining 2022-yil 25-martdagi 2-sonli qaroriga muvofiq nashrga tavsiya etilgan.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Oʻzbekistonda oʻspirinlarda huquqiy ongni rivojlantirishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini oʻrganishga bagʻishlangan boʻlib, unda muammoning dolzarbligi, uning ilmiy-nazariy asoslari, tadqiqot metodikasi va natijalari batafsil yoritilgan. Tadqiqotda oʻspirinlarning huquqiy savodxonligini shakllantirishda ijtimoiy-psixologik omillarning oʻrni, shaxsning huquqiy ongini rivojlantirishda gender, yosh va ijtimoiy-psixologik xususiyatlarning ta'siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga asoslanib, oʻspirinlarda huquqiy ong va savodxonlikni oshirish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ushbu kitob o'zbek kompozitorlarining hayoti va ijodini o'rganishga bag'ishlangan. Unda XX asrda o'zbek musiqa san'atiga katta hissa qo'shgan atoqli kompozitorlarning biografiyalari, asarlari va ijodiy faoliyatlari haqida ma'lumot berilgan. Kitob, asosan, musiqa ta'limi yo'nalishidagi talabalar uchun mo'ljallangan bo'lib, o'zbek kompozitorlarining merosini o'rganishda muhim manba hisoblanadi.
Ushbu kitob O'zbekiston kompozitorlari va bastakorlarining hayoti va ijodini o'rganishga bag'ishlangan. Unda ularning musiqa madaniyatiga qo'shgan hissasi, yaratgan asarlari va ularning janrlari haqida ma'lumot berilgan. Shuningdek, O'zbekiston bastakorlar uyushmasining faoliyati, turli yillardagi ishlariga ham to'xtalib o'tilgan.