🔍

Купратлар туннел спектрлари ва икки ўлчамли электр ўтказувчанлигининг поляронли ва кўптирқишли хусусиятлари

Ushbu dissertatsiya Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.02/30.12.2019.FM/T.33.01 raqamli Ilmiy kengashda tayyorlangan. Unda 'Polaron va ko'p tirqishli xususiyatlari bilan ikki o'lchamli o'tkazuvchanlik va tunnellar spektrlarining ikki o'lchamli o'tkazuvchanlik' mavzusida tadqiqot ishi yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi yuqori haroratli o'tkazuvchanlik (YuHTO) tizimidagi plastinka (ab-tekislik) qarshiligi va Холл koeffitsientining har xil legirlash darajalarida haroratga bog'liqligini nazariy tahlil qilish va uning uchun aniqroq model yaratishdan iborat. Tadqiqotda Oʻzbekiston Respublikasi ilm-fani va texnologiyalarini rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlariga mos keladigan natijalar olindi. Ishning asosiy natijalari 9 ta xalqaro va respublika ilmiy-amaliy anjumanlarida va xalqaro maktablarda muhokama qilingan. Dissertatsiya bo'yicha 17 ta ilmiy ish, jumladan 8 ta ilmiy maqola chop etilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 100.0%

Kupratlarning parda va hajmiy namunalari oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron samarasi

Ushbu dissertatsiya avtoreferati Xajibayev Doʻsmuxammad Gʻaniyevichning „Kupratlarning parda va hajmiy namunalarining oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron samarasi“ mavzusidagi doktorlik (PhD) dissertatsiyasiga bagʻishlangan. Avtoreferatda kupratlarning oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron effekti, xususan, uning tashqi omillar (parda qalinligi, kristall panjara deformatsiyasi) ta’sirida oʻzgarishi nazariy hamda eksperimental jihatdan tadqiq qilingan.

🔑 Kalit soʻz🎯 74.7%

Kovakli legirlangan YBа2Cu3O7-δ va lantan asosli kupratlarda metal-dielektrik oʻtishlar va ularning yuqori haroratli oʻtaoʻtkazuvchanlikka ta’siri

Ushbu dissertatsiya avtoreferati Yadro fizikasi instituti ilmiy-tadqiqot ishlariga asoslanib tayyorlangan bo'lib, unda jumalarning kovakli legirlangan kupratlarda metal-dielektrik oʻtishlar va ularning yuqori haroratli oʻta oʻtkazuvchanlikka taʼsirini oʻrganish boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar natijalari keltirilgan. Tadqiqotda La₂₋ₓBaₓCuO₄, La₂₋ₓSrₓCuO₄, YBa₂Cu₃O₇₋δ kabi kupratlar oʻrganilib, ulardagi metal-dielektrik oʻtishlar va oʻta oʻtkazuvchanlikka taʼsir etuvchi omillar tahlil qilingan.

🔑 Kalit soʻz🎯 73.7%

Cuprate high temperature superconductors: a brief review

Ushbu metodologik qo'llanma yuqori haroratli kuprat supero'tkazgichlarining asosiy jismoniy xossalari bilan tanishtirishga qaratilgan bo'lib, ularning tarixiy ma'lumotlari, kristalli panjara tuzilishi, panjara konstantalari va supero'tkazuvchanlikning kritik harorati kabi muhim jihatlarni o'z ichiga oladi. Qo'llanmada kupratlar, xususan, La-, Y-, Bi-, Tl- va Hg-asosidagi kupratlarning kimyoviy formulasining asosiy parametrlar va kristal tuzilmalari batafsil ko'rib chiqilgan. Bundan tashqari, supero'tkazuvchanlikni o'qitishda raqamli texnologiyalardan, xususan, "YouTube.com" platformasi va "Comsol Multiphysics" simulyatsion dasturidan foydalanish bo'yicha tavsiyalar berilgan. Qo'llanma bakalavriat va magistratura talabalari uchun qo'shimcha adabiyot sifatida xizmat qilishi, shuningdek, tadqiqotchilarga ilmiy sohaga kirib kelishlarida dastlabki bilim berish va zarur adabiyotlarni topishga yordam berish maqsad qilingan.

🔑 Kalit soʻz🎯 73.4%

Масса носителя заряда и оптическая проводимость поляронов в расширенной модели холстейна

Ushbu dissertatsiya ishi, kengaytirilgan Holsteyn modeli doirasida zaryad tashuvchilarining massasi va optik o‘tkazuvchanligini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda, elektron-fonon ta’sirlashuvi, polyaronlar va bipolyaronlarning xususiyatlari, shuningdek yuqori o‘tkazuvchanlikning bipolyaron mexanizmlari batafsil yoritilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 73.1%

Bosim (taranglik) ta’siridagi kupratlar oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron samarasi

Ushbu dissertatsiya avtoreferati fizika-matematika fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan tadqiqot ishining qisqacha mazmunini oʻz ichiga oladi. Tadqiqotda kupratlarning bosim (taranglik) taʼsiridagi oʻtkazuvchanlik xossalaridagi polaron samarasi oʻrganilgan. Ishda kengaytirilgan Holstein-Hubbard modeli asosida kupratlardagi polaron massasining oʻzgarishi, uning kristal tuzilishi, bir oʻqli taranglik va legirlash darajasiga bogʻliqligi tahlil qilingan. Xususan, La2-xSrxCuO4 va YBa2Cu3O7-8 kupratlari uchun polaron massasi va oʻtkazuvchanlik kritik haroratining bosim va taranglik taʼsirida oʻzgarishi nazariy va eksperimental usullar yordamida oʻrganilgan. Tadqiqot natijalari kupratlarning oʻtkazuvchanlik xossalarini tushunishga va yangi materiallar yaratishga hissa qoʻshadi.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.5%

Легирланган юқори ҳароратли ўта ўтказувчан купратларда Мотт ва янги металл-диэлектрик ўтишлар

Ushbu dissertatsiya YHigh-Tc (yuqori haroratli) supralotko'tkazuvchan kupratlarda metall-dielektrik o'tishlar va ularning mikroskopik mexanizmlarini tadqiq etadi. Ishda, ayniqsa, donor dopirovanie natijasida hosil bo'lgan teshikli tok tashuvchilarning lokalizatsiyasi, ularning delokalizatsiyasi va natijada yuzaga keladigan o'tishlar o'rganilgan. Tadqiqotlar natijasida metall-dielektrik o'tishlarning yangi nazariy modellari taklif qilingan va mavjud nazariyalarga aniqlik kiritilgan. Tadqiqotlar optik, magnit va elektr xossalarning haroratga bog'liqligini tahlil qilish asosida olib borilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.4%