🔍

“Tarkibadaxshon” dostoni syujetining genezisi va evolyutsiyasi

Ushbu tadqiqot “Tarkibadaxshon” dostonining syujetini, uning shakllanish bosqichlarini, mifologik asoslarini va badiiy evolyutsiyasini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda ushbu eposning jahon folkloristikasidagi va oʻzbek milliy epik ijodiyotidagi oʻrni, an’anaviyligi hamda oʻziga xosliklari tahlil qilingan. Shuningdek, doston syujetining genezisi, motivlari, obrazlari, mifologik va islomiy tasavvurlar taʼsiri, badiiy-estetik evolyutsiyasi hamda baxshishunoslik maktablari bilan aloqadorligi atroflicha koʻrib chiqilgan. Tadqiqotda “Tarkibadaxshon” dostonining Chori Baxshi Umirov va Qahhor Baxshi Rahimov variantlari qiyosiy tahlil qilinib, ularning badiiy jihatlari va farqlari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarida “Oʻzbek folklori”, “Folklorshunoslik asoslari” va boshqa tegishli fanlar boʻyicha oʻqitish jarayonida hamda ilmiy tadqiqotlar olib borishda foydalanish mumkinligi ta’kidlangan.

🔑 Kalit soʻz🎯 100.0%

Shoxli Iskandar

Ushbu kitobda ikki xil hikoya joy olgan. Birinchi hikoya "Shoxli Iskandar" deb nomlanadi. Unda shoh Iskandar soch-soqolini oldirgandan keyin sartaroshni o'ldirtirib yuborishi va buvisining qiziquvchanligidan shohning boshida shox paydo bo'lishi hamda bu holatni sartaroshning sir tutishi haqida hikoya qilinadi. Ikkinchi hikoya "Minora" deb nomlanadi. Unda bir begona yo'lovchining qishloq ahli bilan kelishib, minorani ko'chirib berishi va buning evaziga uch oy davomida yaxshi boqilishini so'rashi, so'ngra esa ovulni aldagani haqida hikoya qilinadi.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.5%

Shoxli Iskandar

Ushbu kitob ikki qismdan iborat boʻlib, birinchisi «Shoxli Iskandar» nomli oʻzbek xalq ertagi, ikkinchisi esa «Minora» nomli ozarbayjon xalq ertagidan tuzilgan. «Shoxli Iskandar» ertagida oʻz soqolini olgan sartaroshni oʻldirishga buyurgan shafqatsiz shoh Iskandar va uning sochi olib, shoxi borligini bilib qolgan, ammo qatʼiy qasamyod bilan bu sirni saqlab qolgan chol haqida hikoya qilinadi. Chol togʻdagi choʻplar orasidagi qamishdan nay yasab, undan «Iskandarning shoxi bor» deb kuylagani sababli, bu sirlar fosh boʻladi. «Minora» ertagida esa, ovulning narigi chekkasidagi minorani oʻrtaga olib kelishni orzu qilgan keksa ayol va uning iltimosini bajarishga vaʼda berib, ovul ahli tomonidan uch oy davomida yaxshilab boqilgan yolovchi haqida soʻzlanadi. Yigit oʻzining kuchiga ishonib, minorani yelkasiga ortib olib ketishga tayyorligini aytadi, ammo hech kim bunga jurʼat eta olmagach, ularni masxara qilib chiqib ketadi. Ertaklar bolalarga mehr-shafqat, rostgoʻylik, qatʼiyat va oʻz kuchiga ishonish kabi qadriyatlarni oʻrgatadi.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.5%

O‘zbekiston florasidagi Ferula tadshikorum o‘simligi smolasining kimyoviy tarkibi va biologik faolligi

Ushbu avtoreferat Oʻzbekiston florasidagi Ferula tadshikorum oʻsimligining ildiz smolasining kimyoviy tarkibi va biologik faolligini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda ushbu oʻsimlikning yengil uchuvchan qismlari, ikkilamchi metabolitlari, ferul kislotasi, uglevodlar, vitaminlar, makro va mikroelementlar oʻrganilgan. Shuningdek, smolaning mikroblarga va suyak yemirilishiga qarshi biologik faolligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari asosida dorivor qoʻshimchalar ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologiya osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati tomonidan tasdiqlangan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.4%

Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida qo‘llanilgan terminlarning tarkibiy-mazmuniy tahlili

Ushbu avtoreferat Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida qoʻllanilgan terminlarning leksik-semantik, tarkibiy-mazmuniy va genetik xususiyatlarini tadqiq etishga bag'ishlangan. Tadqiqotda terminlarning ijtimoiy-siyosiy, harbiy, diplomatik, yuridik, tibbiyot, tabiat, hayvonot olami, musiqa, din va boshqa sohalarga oid turlari aniqlanib, ularning o'zbek terminologiyasidagi o'rni ko'rsatilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati ham ko'rsatib o'tilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.3%