Ushbu kitob Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va Oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan tasdiqlangan "Evolyutsion taʼlimot" fanidan darslikdir. Darslikda evolyutsion taʼlimotning asosiy tushunchalari, prinsiplari, yoʻnalishlari, shakllari, omillari va ahamiyati keng yoritilgan. Shuningdek, organik olamning tarixiy rivojlanishi, hayotning kelib chiqishi va tabiatni muhofaza qilish masalalari ham oʻrin olgan.
Ushbu kitob biologiya yo'nalishidagi bakalavriat talabalari uchun evolyutsion ta'limot fanidan ma'ruzalar matni bo'lib, unda evolyutsiya nazariyasining asosiy tushunchalari, tamoyillari, rivojlanish tarixi va ahamiyati batafsil yoritilgan. Kitobda evolyutsiyaning genetik, ekologik va boshqa fanlar bilan bog'liqligi, shuningdek, odamning kelib chiqishi masalalari ham ko'rib chiqilgan.
Ushbu dissertatsiya uchun tayyorlangan avtoreferat, V.I. Romanovskiy nomidagi Matematika institutining DSc.02/30.12.2019.FM.86.01 ilmiy kengashi va Samarqand davlat universiteti hamkorligida tayyorlangan. Unda Akmal Absalamovning "Gonosomal evolyutsion operatoridan hosil qilingan traektoriyalarning asimptotik xarakteri" nomli ishi haqida ma'lumot berilgan. Avtoreferatda muallifning tadqiqot maqsadi, vazifalari, ilmiy yangiligi, tadqiqot obyekti va predmeti, qo'llanilgan usullar, tadqiqotning amaliy ahamiyati hamda natijalarining biologik talqinlari bayon etilgan. Tadqiqot asosan gemonofiliya kabi nasliy kasalliklarning populyatsiyadagi dinamikasini o'rganishga qaratilgan bo'lib, bunda gonosomal evolyutsion operatorlar matematik modellari sifatida ishlatilgan. Xususan, turli populyatsiyalar evolyutsiyasini, genetik kasalliklarning tarqalishini va ularning yo'qolishini tahlil qilish usullari ko'rsatib berilgan.
Ushbu avtoreferat V.I. Romanovskiy nomidagi Matematika instituti N. B. Abduvakilovich nomidagi doktorlik dissertatsiyasini taqdim etadi. Dissertatsiya mavzusi
Ushbu kitob biologiya fanining muhim boʻlimi boʻlgan evolyutsiyaga bagʻishlangan. Unda evolyutsion gʻoyalar tarixi, evolyutsiyaning genetik asoslari, mikro va makroevolyutsiya muammolari, filogenetik guruhlar evolyutsiyasi kabi masalalar oʻrganiladi. Kitob talabalarga va evolyutsiya masalalari bilan qiziquvchilarga mo'ljallangan.
Ushbu kitob evolyutsion ta'limotning tarixiy rivojlanishini, antik davrdan to hozirgi zamongacha bo'lgan asosiy bosqichlarini, olimlarning qarashlari va ularning nazariyalarga qo'shgan hissalarini o'rganadi. Kitobda Ламарк nazariyasi, Катастрофизм ва трансформизм, Дарвиннинг эволюцион ғоялари va zamonaviy генетика va sintetik evolyutsiya nazariyasi kabi mavzular ko'rib chiqilgan. Shuningdek, evolyutsiya va din o'rtasidagi munosabatlar ham tahlil qilingan.
Ushbu o'quv-uslubiy majmua O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti o'quv-uslubiy kengashida ko'rib chiqilgan va tavsiya qilingan ( 2016 yil “14” __04_ dagi 10-sonli bayonnoma) “Biologiyadan masala va mashqlar yechish” fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. Ushbu o’quv-uslubiy majmua Muqimiy nomidagi Qo’qon davlat pedagogika instituti Kengashining 2019 yil __ avgustdagi 1-sonli majlis bayonida ko’rib chiqilgan va tasdiqlangan.
Ushbu kitob ekologiya fanining asosiy tushunchalari, prinsiplari va qonuniyatlarini o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, unda biosfera, ekotizimlar, ekologik omillar, evolyutsiya va insonning atrof-muhitga ta'siri kabi mavzular yoritilgan. Kitob talabalarga, o'qituvchilarga va ekologiya sohasiga qiziquvchilarga mo'ljallangan.
Ushbu kitob biologiya faniga oid ma'ruzalar matnidan iborat bo'lib, O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan Navoiy davlat pedagogika instituti Tabiatshunoslik fakulteti talabalari uchun mo'ljallangan. Kitobda biologiya fanining predmeti, evolyutsiya nazariyasi, odamning paydo bo'lishi, biosfera va uni muhofaza qilish kabi mavzular yoritilgan.
Ushbu kitob biologiya fanining eng asosiy mavzularini o'z ichiga oladi. Unda tirik organizmlarning molekulyar, hujayra, organizm va populyatsiya darajalaridagi tuzilishi, o'ziga xos xususiyatlari, evolyutsion jarayonlar, naslning o'tishi va o'zgaruvchanlik qonuniyatlari batafsil yoritilgan. Shuningdek, kitobda organizmlarning hayotiy faoliyatini ta'minlovchi moddalar, jumladan, uglevodlar, lipidlar, oqsil va nuklein kislotalarning ahamiyati, ularning tuzilishi va funksiyalariga oid ma'lumotlar berilgan. Evolyutsiyaning harakatga keltiruvchi kuchlari, tabiiy tanlanish, irsiy o'zgaruvchanlik, mutatsiyalar, genetik qonuniyatlar va ularning namoyon bo'lishi mexanizmlari hamda insonda uchraydigan irsiy kasalliklar va ularning oldini olish choralari batafsil tushuntirilgan. Kitobning oxirida esa biotexnologiya va gen injeneriyasi kabi zamonaviy yo'nalishlar haqida ham ma'lumot berilgan.