Alisher Navoiy “Xamsa”sini o`rganish
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Ushbu kitob Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostonining poetik strukturasi va obrazlar tizimini chuqur tahlil qiladi. Tadqiqotda dostonning falsafiy ildizlari, shakllanishi, kompozitsiyasi, til va uslubi, shuningdek, obrazlar tizimi oʻziga xos jihatlari oʻrganilgan. Kitobda Nizomiy Ganjaviyning “Maxzan ul-asror” va Xusrav Dehlaviyning “Matlaʼ ul-anvor” kabi dastlabki “Xamsa” dostonlari bilan qiyosiy tahlillar keltirilgan. Shuningdek, dostonning turkiy adabiyotga, xususan, usmonli turk adabiyotiga ta'siri ham koʻrib chiqilgan. Alisher Navoiyning badiiy mahorati, shaxsiy uslubi va tafakkuri tahlil qilinib, uning ijodining oʻziga xos jihatlari ochib berilgan.
Ushbu tadqiqot Alisher Navoiyning
Ushbu bitiruv malakaviy ishida Alisher Navoiyning "Xamsa" asariga bag'ishlangan miniatyura kompozitsiyalari tadqiq etilgan. Unda Alisher Navoiyning hayoti va ijodi, Sharq miniatyura san'atining tarixi, markaziy osiyo miniatyura san'ati, X asr va undan keyingi davrlarda yaratilgan miniatyuralar tahlil qilinadi. Shuningdek, muallifning ijodiy jarayoni, eskizlar yaratish, material tanlash va kompozitsiyalarni yakunlash bosqichlari batafsil yoritilgan.
Ushbu bitiruv malakaviy ishida Alisher Navoiyning «Xamsa» asaridagi beshta dostonining hamd boblari g'oyaviy-badiiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda «Xamsa» janrining shakllanishi, sharq adabiyotida xamsachilik an'anasi va ularda hamd boblarining o'rni, hamda dostonlardagi hamd boblarning alohida-alohida tahlili berilgan. Xususan, «Hayrat ul-abror», «Farhod va Shirin», «Layli va Majnun», «Sabba'i Sayyor», «Saddi Iskandariy» dostonlaridagi hamd boblarida Navoiyning o'ziga xos mahorati, tasviriy vositalari, til va uslubning o'ziga xosligi atroflicha ochib berilgan. Shuningdek, tadqiqotda Alisher Navoiyning ijodiy merosi, jumladan, «Xamsa» asarining adabiyotshunoslikdagi o'rni va ahamiyati haqida ham so'z yuritilgan.
Maqolada Alisher Navoiyning "Xamsa" dostonlarining toshbosma nashrlari, ularning O'zbekistonda paydo bo'lish tarixi va nashr etilish jarayoni haqida so'z boradi. Xususan, TDSHI Sharq qo'lyozmalari fondida saqlanayotgan toshbosma nusxalar yoritilgan. Shuningdek, "Xamsa"ning nashr etilishida xattotlarning roli, asarning ommaviylashuvidagi o'rni va nashrlarning filologik tahlili masalalari ko'rib chiqiladi. Maqola Navoiy merosini o'rganish va uni keng ommaga yetkazishdagi nashriyotlarning ahamiyatini ochib beradi.
Ushbu dissertatsiya Alisher Navoiyning “Xamsa” asarlarida ramziy va majoziy obrazlar tizimini tadqiq etishga bag'ishlangan. Unda Alisher Navoiy ijodidagi obrazlarning genezisi, rivojlanishi, ma'no-mohiyati va badiiy-estetik xususiyatlari, shuningdek, ularning O'rta Osiyo xalqlari folklori va yozma adabiyotidagi o'rni hamda «Xamsa» asarida ularning o'ziga xos talqini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan.
Ushbu kitob Alisher Navoiyning "Xamsa" asarida qo'llanilgan uy-ro'zg'or buyumlarining leksik-semantik tahliliga bag'ishlangan. Kitobda Alisher Navoiy asarlarida ishlatilgan xona jihozlari, oshxona anjomlari, tikish-bichish va duradgorlik buyumlari kabi turli xil uy-ro'zg'or predmetlarining nomlari va semantik xususiyatlari o'rganiladi. Tadqiqot Navoiy asarlaridagi so'zlarning ma'nolari, ularning badiiy va madaniy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan.
Ushbu maqola buyuk o'zbek shoiri Alisher Navoiyning hayoti va ijodida ustoz, do'st va maslakdosh sifatida Abdurahmon Jomiyning o'rni va unga bo'lgan hurmat-ehtiromini yoritadi. Navoiyning «Xamsa» dostonlarida Jomiyga bag'ishlangan boblar orqali ularning o'zaro munosabatlari, ijodiy hamkorliklari va bir-biriga bo'lgan chuqur e'tiqodlari ochib berilgan. Maqolada Jomiyning sharq she'riyatidagi o'rni, uning shaxsiy fazilatlari va ijodiy qudrati, shuningdek, Navoiy bilan bo'lgan do'stligi ta'kidlangan. Jomiyning ilmiy-adabiy faoliyati, dunyoqarashi va Navoiy ijodiyotiga ta'siri hamda ularning o'zaro samimiy munosabatlari atroflicha tahlil qilingan.
Ushbu qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi tomonidan Navoiy Davlat Pedagogika Instituti O'zbek adabiyoti kafedrasi uchun tayyorlangan. Qo'llanma "O'zbek adabiyoti tarixi" fanidan 2-kurs talabalari uchun mustaqil ishlarni bajarishda yordam beradi, zaruriy uslubiy ko'rsatmalar va topshiriqlarni o'z ichiga oladi. Unda darsliklar, adabiyotlar va internet manzillarida mavjud saytlar haqida ma'lumotlar berilgan.